Tiêu chảy do vi-rút Rota là căn bệnh viêm dạ dày ruột cấp tính phổ biến ở trẻ em trên toàn thế giới. Ước tính mỗi năm thế giới có khoảng trên 600.000 trẻ chết vì tiêu chảy do vi-rút Rota. Ở các nước đang phát triển, tỷ lệ trẻ em tử vong do tiêu chảy chiếm 1/3 tổng số tử vong vì mọi nguyên nhân, trong đó tỷ lệ tử vong do tiêu chảy liên quan đến vi-rút Rota chiếm khoảng 20-40%.
Tại VN, tiêu chảy do vi-rút Rota chiếm trên 50% trong tổng số trẻ em dưới 5 tuổi bị tiêu chảy vào điều trị tại một số BV Nhi của VN và có đến 5.300-6.800 ca tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi. Riêng đối với trẻ sơ sinh, trung bình mỗi năm có 1.640.000 trẻ thì ước tính sẽ có khoảng 820.000 lượt thăm khám; 122.000- 140.000 lần nhập viện và 2.900- 5.400 trường hợp tử vong bởi tiêu chảy do vi-rút Rota.
Trẻ-rất-mệt-khi-bị-tiêu-chảy.
Sau đây là thông tin cụ thể về vacxin rotavirus:
Có 2 loại vắc-xin đang được sử dụng trên thị trường gồm Rotateq (Merck, là loại vaccine sống được tái tổ hợp từ bò) phác đồ gồm 3 lần uống và Rotarix (GlaxoSmithKline, là loại vaccine sống giảm động lực được tinh chế từ người) phác đồ gồm 2 lần uống.
Liều đầu thường dùng lúc 6 tuần tuổi và khoảng cách 2 lần uống tối thiểu là 4 tuần. Tốt nhất là hoàn tất trước 8 tháng.
Một số điểm mới so với những khuyến cáo trước đây:
· Tuổi tối đa có thể uống vaccine rotavirus là 14 tuần 6 ngày thay vì 12 tuần như trước đây.
· Liều cuối cùng tối đa là lúc 8 tháng thay vì 32 tuần như trước đây.
11 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng trên 146.000 trẻ trên khắp thế giới về hiệu quả bảo vệ của vắc-xin rotavirus cho thấy 74% – 87% có khả năng ngăn ngừa bệnh do rotavirus và 85% – 98% ngăn ngừa được bệnh cảnh nặng.
Một vài thử nghiệm khác cho thấy có thể thay thế lẫn nhau giữa 2 loại vắc-xin này và việc tiêm chủng là không nên trì hoãn.
Khả năng dung nạp và độ an toàn khi sử dụng 2 loại vắc-xin này khá cao. Vài phản ứng thông thường có thể thấy bao gồm sốt nhẹ, nôn ói và tiêu chảy.
Vài trường hợp đặc biệt:
· Có thể trì hoãn liều tiếp theo ở trẻ đang có bệnh cấp tính hay viêm dạ dày – ruột cấp tính mức độ trung bình đến nặng,
· Sau khi uống trẻ ói ngay, không được khuyến cáo uống lại,
· Có thể sử dụng vắc-xin này cho đối tượng suy giảm miễn dịch hay nhiễm HIV nhưng phải hết sức thận trọng.
Thông tin mới về vacxin phòng rota virus:
VN vừa sản xuất và đưa vào thử nghiệm thành công vắc-xin Rota phòng bệnh tiêu chảy cho trẻ em có tên Rotavin-M1. Đây là loại vắc-xin đặc hiệu có thể giúp phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này cho hầu hết trẻ dưới 5 tuổi, giá thành chỉ bằng 1/3 so với ngoại nhập.
PGS.TS Lê Thị Luân khuyến cáo, vắc-xin Rotavin-M1 chỉ được dùng để uống (không được tiêm), liều đầu tiên cho trẻ từ 6 tuần đến 10 tuần tuổi; liều thứ hai cách liều một trong hai tháng. Nên cho trẻ hoàn thành uống vắc-xin Rotamin-M1 vào tuần 24 (6 tháng tuổi). Nếu trẻ ói và trớ ngay sau khi uống vắc-xin thì nên uống ngay liều thay thế.
Lưu ý không cho trẻ bú mẹ trước và sau khi uống vắc-xin 30 phút. Cách cho uống vắc-xin tốt nhất là cho trẻ dựa lưng vào lòng mẹ, đưa vắc-xin vào phía trong má cho uống hết lượng vắc-xin.
Tóm lại, theo CDC (Centers for Disease Control and Prevention) từ khi có chương trình uống vắc-xin rotavirus, thời điểm đỉnh rotavirus xuất hiện muộn hơn 2 – 4 tháng và mức độ lan rộng giảm 50%. Do vậy, việc áp dụng chương trình này cũng như thường xuyên cập nhật hướng dẫn mới về việc sử dụng vắc-xin này là rất cần thiết
S&T
Bài viết liên quan:
